Jacek
Wilamowski „Rasputin”
Agencja
Wydawnicza CB, Warszawa 2021
Pan
Jacek Wilamowski, znany śledczy historii, stworzył bardzo interesujące
opracowanie popularnonaukowe. Licznych odniesień do źródeł informacji, wymaganych
w tego rodzaju publikacjach, nie wyodrębnił w przypisach i bibliografii,
ale skrupulatnie poumieszczał je bezpośrednio w tekście. Tytuł niezupełnie
wiernie oddaje treść książki, bardziej do niej adekwatny mógłby brzmieć: „Rasputin
i Romanowowie”. Oprócz bowiem dokładnie opisanych wyglądu, charakteru
i upodobań, oraz przedstawienia całego życiorysu Grigorija Jefimowicza
Rasputina (prawdop. 1869–16.12.1916), autor zaprezentował także sylwetki
wszystkich przedstawicieli dynastii Romanowów na carskim tronie. Przegląd rozpoczął
od Michała I Romanowa (panującego w latach 1613-1645), zakończył zaś
na Michale II Romanowie, formalnie panującym jeden dzień w marcu 1917 r.,
zaraz po abdykacji cara Mikołaja II Romanowa (władcy Rosji w latach
1894-1917). Oprócz carów autor niejednokrotnie odnosił się też do ich licznych krewnych
oraz małżonek, ze szczególnym uwzględnieniem Aleksandry, żony Mikołaja II,
zarazem przyjaciółki i mecenaski Rasputina, a wg złośliwych plotek także
jego kochanki. Czytelnik otrzymuje szkic ponad 300 lat historii Rosji,
bardzo ciekawie ukazanej przez pryzmat życia i działalności jej władców. Odnośnie
zaś tytułowego Rasputina poznajemy jego:
¾
chłopskie,
syberyjskie pochodzenie, półanalfabetyzm, religijny mistycyzm,
¾
okoliczności
uzyskania dostępu do carskiego dworu,
¾
zdolności
hipnotyzerskie oraz cudowne „uzdrowicielskie”; te ostatnie stosowane z powodzeniem
wobec carewicza Aleksego chorego na hemofilię,
¾
niepohamowany
seksoholizm oraz alkoholizm, w jednym i drugim posiadał
ponadprzeciętne możliwości fizyczne (liczne tego przykłady znajdziemy w książce);
na str. 20 mamy też podany domniemany parametr długości przyrodzenia
Rasputina, cytuję: 33 cm w zwisie,😤
¾
wykorzystywanie
przyjaźni z żoną cara we własnej „polityce kadrowej”, duży wpływ na
dymisje i awanse ministerialne,
¾
sympatyków
i licznych wrogów na carskim dworze oraz w kołach rządzących
Petersburga (Piotrogrodu),
¾
okoliczności
śmierci w zamachu, którego organizację i przebieg autor opisał bardzo
dokładnie; nb. jeden z zamachowców był Polakiem.
Ostatnie
partie książki to już porewolucyjne dzieje przedstawicieli rodu Romanowów, z wyeksponowaniem
historii morderstwa cara Mikołaja II, jego żony i pięciorga dzieci
przez bolszewików. To także pojawiający się po latach liczni hochsztaplerzy,
rzekomo cudem ocalali członkowie dalszej i bliższej rodziny cara. Wśród
tych ostatnich był nawet nasz rodak Michał Goleniewski, podający się za
carewicza Aleksego. Reasumując, polecam tę bardzo poznawczą lekturę – przybliżającą
zarówno politykę wewnętrzną i zagraniczną władców Rosji (nieraz z uwzględnieniem
ich podejścia do sprawy polskiej), jak też zawierającą szereg sensacyjnych
wątków, m.in. tajemniczej śmierci, wg pogłosek tylko sfingowanej, cara
Aleksandra I Romanowa. Oczywiście ciekawość czytelnika najbardziej wzmagają
liczne opisy ekscentrycznych poczynań tytułowego Griszki. Książkę uzupełnia
kilkanaście fotografii, głównie rodziny carskiej i Rasputina.
PS.
W moim egzemplarzu książki zauważyłem edytorski „przeskok” – tekst na str. 104
od drugiego akapitu aż do końca rozdziału powinien chyba się znaleźć jako
kontynuacja treści str. 70.
